Prionsabail agus Critéir

Prionsabail agus Critéir

Chomh maith le haird a thabhairt ar bhuanna eagarthóireachta agus cruthaitheacha aon tionscadail, tugann bun-phrionsabail áirithe, atá mar bhunús an phróisis chinnteoireachta, treoir do chláir mhaoiniúcháin BSÉ/IFB. Seo hiad na prionsabail sin:

1. Cineama a Dhéanamh 
2. Ag Aimsiú Lucht Féachana
3. Úrmhaireacht
4. Breisíocht 
5. Talann, Tosaíochtaí Cultúir & Tionscail á bhForbairt
6. Gnéithe Bhreise

Tá tuilleadh sonraíochta ar na prionsabail seo le fáil thíos. Leagtar amach freisin gnéithe bhreise áirithe gur féidir leo tionchar a bheith acu ar roghnú tionscadail amháin thar thionscadal eile. 
 

1. Cineama a Dhéanamh

Toisc gurb é Bord Scannán na hÉireann an t-aon fhoinse mhaoiniúcháin phoiblí d'fhadscannáin a dhírítear ar éisiúint phictiúrlainne, 's í príomh-aidhm BSÉ/IFB ná chun saothair a dhéantar in Éirinn le taispeáint ar an mhórscáileán a spreagadh, a chothú agus a chur chun cinn. Lena chois sin, i measc na n-aidhmeanna agus na gcúspóirí atá ag BSÉ/IFB, tá sé de rún ag an mBord tacú le roinnt saothar eile closamhairc d'ard-chaighdeán.

Chomh maith le leanúint lena thiomantas do phríomhscannáin bheoghnímh, beidh na rudaí seo leanas i gceist:

Déanfaí dian-mheasúnú ar scannáin fhaisnéise le cinntiú an bhfuil sé mar acmhainn acu éisiúint phictiúrlainne a bhaint amach, aird na bhféiltí scannán idirnáisiúnta a tharraingt, nó ról a imirt ar ardáin nua. Beidh tosaíocht á tabhairt do ‘phríomhscannáin fhaisnéise' atá físiúil agus cineamatach; ní cosúil go dtugfar tacaíocht do scannáin atá dírithe ar shliotán teilifíse uair a' chloig nó níos lú, agus nach mbeidh tarraingt bheag ná mhór acu go hidirnáisiúnta. Cuirfí béim ar thacaíocht a thabhairt do stiúrthóirí, scríbhneoirí agus léiritheoirí a thaispeánann a gcúlra oibre go dtí seo go bhfuil siad tiomanta do scannáin fhaisnéise chineamatacha a dhéanamh. Chomh maith le tiomantas BSÉ/IFB don phictiúrlann, ceaptar an tabhairt faoi seo mar fhreagairt ar an mhéadú suime atá ann ón lucht féachana pictiúrlainne i dtaobh scannáin fhaisnéise.

Tugfaí maoiniú do phríomhscannáin bheochana agus do shraitheanna teilifíse beochana mar aitheantas ar cé chomh tábhachtach is atá saothair Éireannacha sa réimse seo, ar cé chomh beag is atá an margadh do phríomhscannáin bheocana sa phictiúrlann, agus ar cé chomh teoranta is atá maoiniú ó chraoltóirí do shraitheanna teilifíse bheoite. Tugfaí tosaíocht do bhunshaothair ó thallann Éireannach nuair is léir go bhfuil samhlaíocht agus sainiúlacht a dhóthain i gceist le bheith oiriúnnach d'fhormáid an scáileáin mhóir agus/nó teilifís idirnáisiúnta agus dáiltí eile.

Déanfaí dian-mheasúnú ar dhráma teilifíse, más dráma singil nó sraith atá i gceist. Is féidir go dtugfaí maoiniú mar gheall ar chaighdeán an dráma, ach beidh tosca eile le tabhairt san áireamh. Cuirfí béim láidir ar thacaíocht a thabhairt do stiúrthóirí, scríbhneoirí agus léiritheoirí a thaispeánann a gcúlra oibre go dtí seo go bhfuil siad in ann saothair dhrámatúla a chur i gcrích, nó atá, dár le BSÉ/IFB, ag dul i dtreo gairm beatha a bheith acu as príomhscannáin chineama nó drámaí teilifíse d'ard-chaighdeán a dhéanamh. Lena chois sin, ní mór a chur ina luí ar BSÉ/IFB go bhfuil a rannpháirtíocht ríthábhachtach chun an clár nó sraith a chur i gcrích, agus go mbeidh ionchur eagarthóireachta an chraoltóra ar chomhéid leis an méid maoinithe a thugann siad. Beidh BSÉ/IFB ag dúil le h-ionchur eagarthóireachta a bheith acu i bhforbairt an ábhair chomh maith.
 

2. Ag Aimsiú Lucht Féachana

Dé réir a chéile déanann BSÉ/IFB iarracht níos tréine le cinntiú go mbeidh buntáiste ag tionscadail ar léir go ndírítear iad ar an lucht féachana cuí. Ní chiallaíonn sé seo gur maith le BSÉ/IFB tacaíocht a thabhairt d'ábhair a bhfuil cumas maith tráchtála iontu amháin, ach go bhfuil BSÉ/IFB oscailte roimh thionscadail eile á dtabhairt san áireamh a bhfuil tarraingt acu do lucht féachana leathan, bíodh sé tráchtála, ‘arthouse', ag féiltí, nó teilifíse srl. Beidh béim ar leith ar chumas an tionscadail chun a lucht féachana ainmnithe a spreagadh, agus ar thabhairt faoi agus scála pleanáilte an tionscadail.
 

3. Úrmhaireacht

Beidh maoiniú BSÉ/IFB dírithe ar thacaíocht a thabhairt do thionscadail d'ard-chaighdeán a bhfuil úrmhaireacht ag baint leo, agus a thógann taithí cultúrtha atá difriúil agus go sainiúil Éireannach chuig an phictiúrlann, ó dhaoine ardtallainne Éireannacha - scríbhneoirí, stiúrthóirí, léiritheoirí agus pearsanra Éireannach eile. Maidir leis na cinntí mhaoinithe, beidh fabhar á thabhairt do scríbhneoirí, stiúrthóirí, léiritheoirí agus pearsanra Éireannach eile a bhfuil guth sainiúil acu i dtaobh scannánaíochta, a bhfuil radharc láidir pearsanta acu ar an domhan, agus a chruthaíonn saothair a thugann mothúcháin nua agus úrspreagtha dúinn.

Ní chiallaíonn na riachtanais seo go seachnófar foirm nó genre scannáin aitheanta, ach go mbeidh tabhairt faoi nua agus samhlaíocht nua ag na scríbhneoirí, stiúrthóirí agus léiritheoirí Éireannacha a thugtar tacaíocht dóibh maidir leis na foirmeacha nó genre scannáin seo.

Toisc na bhfuil margadh agus foinsí mhaoinithe scannán eile teoranta in Éirinn, beidh sé ar chumas thallann Éireannach oibriú i gcomhar le tallann as tíortha eile ar thionscadail a thugann BSÉ/IFB tacaíocht dóibh. Beidh úrmhaireacht i gcónaí mar ghné thábhachtach nuair a dhéantar measúnú ar chumas comhcheangailte na rannpháirtithe.
 

4. Breisíocht

Réasúnaíocht riachtanach í maidir le hairgead poiblí a chur ar fáil do thionscal, ná gur chóir don tionscal gníomhaíocht a chruthú nach gcruthófaí gan an tacaíocht sin. Mar sin, is léir gur chóir do BSÉ/IFB tacaíocht a thabhairt do shaothair chlosamhairc nach ndéanfaí, nó nach ndéanfaí leis na tairbhí chéanna ann d'Éirinn, gan maoiniú BSÉ/IFB. Seasann na saothair chlosamhairc seo agus na tairbhí a éiríonn astu do ghníomhaíocht ‘bhreise' gheilleagrach.

Ní chiallaíonn seo áfách nach bhfuil suim ag BSÉ/IFB ach i dtacú le saothair a bhfuil ionchais theoranta acu don mhargadh. Tá go leor fianaise ann in ár gcúlra closamhairc le cruthú gur minic gurb iad na scannáin cheannródaíocha is mó a éiríonn leo. Tabharfaidh BSÉ/IFB tacaíocht bhríomhar do léiritheoirí a thaispeánann dúil mhór acu i rath an mhargaidh a bhaint amach, ach ag an am céanna a chuireann dúshlán romhainn maidir lenár dtuairimíocht ar mhianta an mhargaidh. 
 

5. Talann, Tosaíochtaí Cultúir & Tionscail á bhForbairt

Comhsheasmhach le téarmaí tagartha an rialtais agus ag freagairt ar riachtanais chomhaimseartha an tionscail léirithe chlosamhairc mar a bhraitear iad, measann BSÉ/IFB go dtaispeánann tionscadail áirithe tosaíochtaí láidre dá chuid mhaoinithe, maidir le hábhair, foinsí nó tairbhí a bheith ann don tionscal.

Tugfaí tosaíocht láidir d'iarratais: 

  • do thionscadail atá de bhunadh cruthaitheach Éireannach; sin é le rá, go bhfuil siad ceaptha, scríofa, léirithe, agus/nó stiúraithe ag tallann Éireannach
  • do thionscadail a bhfuil tallann nua Éireannach le fostú sna príomhrólanna cruthaitheacha, m.s. stiúrthóir, scríbhneoir, léiritheoir, cumadóir, príomhaisteoir
  • do thionscadail ina bhfuil scéalta Éireannacha le hinsint, ag tarraingt ar agus ag cur síos ar chultúr, stair agus mhodh saoil na hÉireann, ar a tuairim maidir léi féin agus leis an domhan uilig

 

Beidh aird shuntasach á tabhairt ar iarratais:

  • a mholann ábhar Éireannach láidir (i dtaobh suíomhe, carachtar, srl.) atá le stiúradh ag duine nach Éireannach é/í, agus nuair a ghlacann BSÉ/IFB le cuntas teiste an stiúrthóra mar ghealltanas caighdeáin.
  • a bhfuil léiritheoir Éireannach ann mar mhion-chomhléiritheoir scannán, scannán faisnéise, chláir nó shraith theilifíse dhráma, nuair (a) atá BSÉ/IFB sásta maidir le caighdeán an tionscadail, agus (b) atá infheistíocht BSÉ/IFB comhfhreagrach don pháirt a ghlacann pearsanra, eilimintí agus áiseanna Éireannacha sa tionscadal.

 

Mar a bhí cheana, cuireann BSÉ/IFB fáilte mhór roimh iarratais a dhéantar go hiomlán as Gaeilge nó leis an Ghaeilge mar phríomhtheanga ann.

Nuair a thugann sé infheistíocht do scannáin agus do chláir agus shraitheanna dráma agus beochana d'ardchaighdeán, beidh BSÉ/IFB airdeallach i gcónaí go mbeidh caiteachas mór ann ar phearsana Éireannach agus sa tionscal ar fad. Má luaitear an pointe seo agus iarratas á dhéanamh, is cosúil go mbreathnófar air go fabhrach. Ní bunús an chinnidh é áfách, go háirithe muna bhfuil BSÉ/IFB sásta maidir le caighdeán an tionscadail, nó muna chomhlíonann an tionscadal na riachtanais eile thuasluaite. Tá níos mó sonraí le fáil air seo faoi Gnéithe Bhreise thíos.
 

6. Gnéithe Bhreise

Ba chóir go dtugann na prionsabail threoirithe thuasluaite léargas d'iarratasóirí ar conas a dhéanann feidhmeannaigh agus comhairleoirí BSÉ/IFB measúnú ar thionscadal maidir leis an ábhar atá ann agus leis an fhoireann chruthaitheach atá luaite. Le measúnú a dhéanamh ar iarratais ar mhaoiniú léirithe, tá gnéithe eile le tabhairt san áireamh maidir le héifeachtaí geilleagrach an tionscadail, socruithe airgeadais, agus na féideartheachtaí atá ann chun luchtanna féachana a aimsiú.

Nuair nach gceapann BSÉ/IFB go gclaíonn tionscadal leis na prionsabail threoirithe, ní leor na gnéithe eile seo leo féin chun tairiscint mhaoinithe a dhaingniú. Ach nuair atá tionscadal ann le hábhar agus le foireann chruthaitheach a bhfuil spreagúil, is féidir tionchar a bheith ag na gnéithe seo leanas ar thoradh plé idir BSÉ/IFB agus na léiritheoirí maidir le méid infheistíochta BSÉ/IFB agus conas a dhéanfar an saothar á mhaoiniú, a léiriú agus a dháileadh:

Cuntas teiste an léiritheora

  • An ndearna an léiritheoir bainistíocht ar shaothair chlosamhairc, nó ar dháiligh sé/sí iad riamh, ar bhealach proifisiúnta agus éifeachtach.
  • An bhfuil réamh-thaithí mhaith ag BSÉ/IFB ag deileáil leis an léiritheoir agus leis an bhfoireann chruthaitheach?
  • I gcás chomh-léiriúcháin, an bhfuil cuntas teiste maith ag aon léiritheoir nach Éireannach é/í?

 

Fostaíocht Éireannach

  • An bhfuil na príomh-phostanna cruthaitheacha agus teicniúla le líonadh ag pearsanra Éireannach?
  • I gcás chomhléiriúcháin, an bhfuil an chomhréir seo mar ba chóir?
  • An mbeidh fostaíocht á tairiscint ag an léiriúchán do phearsanra Éireannach sna gráid uilig?

 

Caiteachas i ngeilleagar na hÉireann

  • An ndéanfaí an saothar in Éirinn?
  • An mbainfidh an tionscadal leas forleathan as áiseanna léiriúcháin agus iar-léiriúcháin Éireannacha?
  • An meallfaidh an tionscadal infheistíocht isteach i ngeilleagar na hÉireann?

 

Díolacháin agus Dáileadh

  • An bhfuil gníomhaire díolacháin idirnáisiúnta ceangailte fá choinne díolachán an scannán nó an chláir nó na sraithe?
  • An bhfuil dáileoir Éireannach ag an scannán?
  • An bhfuil maoiniú léiriúcháin á thabhairt ag aon díoltóir, dáileoir nó chraoltóir?

 

Struchtúr airgeadais    

  • An féidir brath ar chomhairgeadaithe an scannáin nó an chláir theilifíse?
  • An ligfidh socruithe airgeadais do BSÉ/IFB idirbheartaíocht shásúil a dhéanamh ar chúrsaí aisghabhála?
  • An mbeidh trédhearcacht réasúnta na gcuntas ann maidir le hioncam na ndíolacháin, mar shampla, le úsáid ag gníomhaire bailiúcháin?

Ba chóir a rá, chun maoiniú léirithe a thairiscint do thionscadal, ní gá gur féidir freagra dearfach a thabhairt ar na ceisteanna seo ar fad. Ach má tá freagra diúltach ann go ró-mhinic, is féidir leis drochthionchar a bheith aige ar mheon BSÉ/IFB maidir le gnéithe chruthaitheacha an tionscadail. Ar a laghad, má tá meascán ann idir fhreagraí dearfacha agus diúltacha, spreagfar plé ar shaghas agus ar mhéid an tiomantais ó BSÉ/IFB.

Dáíleadh Pictiúrlainne

Tá critéir áirithe dá gcuid féin ag roinnt chláir mhaoiniúcháin BSÉ/IFB agus ní gá go bhfuil siad faoi réir na bprionsabal thuasluaite. Tá Tacaíocht Dháilte á cur ar fáil do dháilteoirí Éireannacha de scannáin a thug BSÉ/IFB tacaíocht dóibh, a thaispeánann go gcuideoidh tacaíocht BSÉ/IFB le scannán a chur chun cinn sa mhargadh Éireannach.

Tugtar Dáileadh Díreach/Tacaíocht Thaispeántais do léiritheoirí Éireannacha chun cuidiú le costais a bhaineann le héisiúint theoranta phictiúrlainne in Éirinn (Tuaisceart na hÉireann san áireamh) do phríomhscannáin a bhfuil tacaíocht léiriúcháin BSÉ/IFB faighte acu, agus nach bhfuil in ann éisiúint phictiúrlainne chuí a shocrú trí chomhlacht dháilte bona fide Éireannach, ach a bhfuil sé fós a gcumas orthu lucht féachana Éireannach a bhaint amach agus a spreagadh.